GEZOCHT: voormalig bankmedewerkers afdeling bijzonder beheer en/of zakelijke financieringen die (indien gewenst anoniem) hun ervaringen en visie met de stichting willen delen. U kunt contact met ons opnemen via het contactformulier of info@bankenboeven.nl

Banken stoppen half miljard extra in claimpot

Foto Banken stoppen half miljard extra in claimpot
Bron: fd.nl

De drie Nederlandse grootbanken ING Bank, ABN Amro en Rabobank hebben het afgelopen jaar in totaal €514 mln extra opzij gelegd om claims en boetes te betalen. Rabobank is daarbij koploper. De coöperatieve bank heeft van de drie banken nu de grootste claimpot, Die is bestemd voor onder meer mkb-derivaten en mogelijk claims tegen zijn Amerikaanse dochter RNA.

Dat blijkt uit een analyse van de jaarverslagen van de drie grootbanken. Gezamenlijk hebben ABN Amro, ING Bank en Rabobank momenteel bijna €900 mln opzij gelegd om claims af te kopen en juridische boetes te betalen. Het gaat om de hoogste pot in vijf jaar. Deze staat los van de voorzieningen die banken traditioneel nemen op slechte leningen, de stroppenpot.

Dit jaar nóg meer
Kenners verwachten dat de drie dit jaar nóg meer moeten reserveren voor claims en boetes. In de loop van het jaar komt er een pakket regels dat bepaalt hoe de banken de relatie met mkb-klanten die rentederivaten hebben gekocht, precies moeten gaan afwikkelen. De verwachting is dat dit tot extra compensaties kan leiden.

Tot nu toe hebben de banken alleen een schatting gemaakt wat het derivatendossier hen kan kosten op basis een set oudere regels van toezichthouder AFM. Zij hebben de dossiers van duizenden klanten die dergelijke producten hebben – bij ABN Amro staan er circa 6000 op de balans –, vorig jaar allemaal doorgelicht. De aanpak en maatregelen werden echter onvoldoende geacht.

Niet duidelijk
Welk deel van de claimpotten van de grootbanken nou precies zijn bedoeld voor bijvoorbeeld de derivatenproblematiek is niet duidelijk. ‘Men is niet in alle gevallen verplicht in detail toe te lichten voor welke zaak welk bedrag is gereserveerd, bijvoorbeeld als dat de bank schade zou berokkenen. Dat dient dan te worden vermeld en zal de betreffende casus in algemene termen moeten worden toegelicht’, aldus accountant Dick Korf van de bankengroep van KPMG.

Verzamelbak
Een bank moet onder de internationale regels (IFRS) pas een voorziening nemen voor juridische geschillen als vast staat dat er een verplichting is en de kans groter is dan 50% dat er betaald moet worden. Daarnaast zijn er nog zogeheten 'contingent liabilities' die alleen worden toegelicht, een soort verzamelbak van toekomstige en nog niet te kwantificeren claims. 

Korf: ‘Soms is het is wel waarschijnlijk dat er een boete of claimbetaling gaat plaatsvinden uit hoofde van een juridische verplichting, maar valt er geen betrouwbare schatting van de kosten te maken. Dan kan en mag je zelfs geen voorziening nemen, maar is het een contingent liability.

Massaclaims
In totaal hoogde Rabobank de voorziening voor claims en boetes op met €231 mln tot €412 mln. Per saldo steeg deze post ‘slechts’ met €145 mln, omdat de bank het afgelopen jaar ook geld uit de pot haalde om lopende zaken mee af te wikkelen en er bedragen vrijvielen. ABN Amro voegde €178 mln toe, evenveel als het ‘nettobedrag.’ Bij ING Bank ging er €105 mln extra in de pot, maar door onttrekkingen, betalingen en een vrijval daalde de totale voorziening met €3 mln tot 187 mln.

Bij alle drie de banken speelt zoals gezegd de derivatenproblematiek, een dossier dat een belangrijk deel van de voorzieningen uitmaakt. Bij Rabobank kan de fraude met libor en euribor middels diverse massaclaims nog een staartje krijgen. In de Verenigde Staten ligt Rabodochter RNA nog onder het vergrootglas van de toezichthouders. De bank wordt er verdacht van het faciliteren van verdachte klanttransacties.

Dubieuze rol
Zowel Rabo als ING zijn er verder door de Vereniging van Effectenbezitters van beschuldigd samen met andere partijen een dubieuze rol te hebben gespeeld bij de aandelenemissie van Fortis in 2007. De VEB claimt schade van €18 mrd. Daarnaast kampen de banken nog met bank-specifieke zaken. Zo hangt ABN Amro een claim boven het hoofd omdat rechtsvoorganger Fortis zich in het verleden in Zwitserland bezig zou hebben gehouden met dividendstrippen, een inmiddels verboden activiteit.